درسنامه آموزشی تفکر و سبک زندگی کلاس هشتم
فعالیت 26: مهار افسردگی
هر انسانی ممکن است که گهگاه غم را در درون خود تجربه کند. غمگین شدن مانند شادی امری طبیعی است؛ اما اگر غمگینی برای زمانی طولانی یا بدون دلیل در یک فرد ادامه پیدا کند، چنین فردی افسرده است. افسردگی بالاترین حالت غمناکی است.
در چنین مواردی باید افسردگی را جدّی گرفت و برای درمان آن اقدام کرد. افسردگی میتواند موجب بههمریختگی آسایش زندگی فردی و خانوادگی شود.
علائم افسردگی را بشناسیم
افسردگی علامتهای مختلفی دارد. مهمترین علائم آن به شرح زیر است:
* تغییر در خواب و خوراک
* احساس خستگی شدید و نداشتن انرژی برای انجام کارها
* سردرد یا احساس درد بدون دلیل جسمانی
* نداشتن علاقه به انجام فعّالیت یا رفتوآمد با دیگران
* احساس گناه و تقصیر
* بیتوجهی در رسیدگی به ظاهر شخصی
* تغییرات در شخصیت
* دشواری در تمرکز
* احساس نومیدی، بی یاوری و بیارزشی و بیکفایتی
* نداشتن احساس رضایت از زندگی و در موارد بسیار حاد میل به خودکشی
همهی این علائم در فرد افسرده دیده نمیشود. این علائم ممکن است که در برخی از بیماریهای دیگر نیز دیده شود.
فعالیت 1 (فردی) (صفحهی 145 کتاب درسی)
آیا تاکنون دچار افسردگی شدهاید؟ علت آن، چه بوده است؟ این افسردگی چه مدت طول کشید؟ علائم آن، چه بود؟ در یک برگهی کاغذ به سؤالات پاسخ دهید و برخی از آنها را برای دیگران بخوانید.
چگونه با افسردگی برخورد کنیم؟
اگر علائم افسردگی را در خود یا دیگران میبینید، باید آن را جدّی بگیرید. علت آن هرچه باشد، باید بدانید که افسردگی برخلاف غم حالتی گذرا نیست؛ بلکه مشکلی است که زندگی شما یا افراد وابسته به شما را تحت تأثیر قرار میدهد. شما میتوانید در مرحلهی اول از مهارتهای حل مسئله استفاده کنید.
بعد از اجرای راه حلهای فوق، آقای نیکنام متوجه میشود که اقدامات او به نتیجه کافی نرسیده است. اکنون آقای نیکنام را راهنمایی کنید.
برخی مواقع اگر فرد افسرده درمان نشود، ممکن است دست به خودکشی بزند. البته چنین مواردی خیلی کم اتفاق میافتد. فردی که میخواهد به هر دلیل خودکشی کند، باید بداند که این کار موجب نمیشود تا او از غم رهایی یابد. برعکس در صورت اقدام به چنین کاری، در آخرت به دلیل قتل خود مجازات خواهد شد. کمک گرفتن از خداوند در سختیها بهترین راه حل برای غلبه بر مشکلات است.
فعالیت 2 (صفحهی 147 کتاب درسی)
نمایشی را ترتیب دهید که یک فرد دچار افسردگی شده است. این فرد را راهنمایی کنید تا بر مشکل خود غلبه کند.
عوامل ایجاد افسردگی
1- وراثت: این بیماری ممکن است که از طریق والدین به وسیلهی ژنها به فرزندان منتقل شود.
2- عوامل روانشناختی: طرز تفکر و نوع برداشتهای ما از مسائل میتواند موجب افسردگی شود.
3- عوامل اجتماعی - رفتاری: مانند شکستهای متعدد، از دست دادن شغل یا خانواده، بیماری، غم شدید و حوادث دردناک
4- تغییرات فصلی: این نوع از افسردگیها با شروع یک فصل ممکن است آغاز شود و با پایان فصل از بین برود.
فعالیت 3 (انتخابی) (صفحهِ 149 کتاب درسی)
تصور کنید که یکی از دوستان شما مدت یکهفته است که دچار افسردگی شده است و برخی از علائم افسردگی در او بهوجود آمده است. برای درمان دوست خود چند راه حل پیشنهاد کنید.
فعالیت در منزل (صفحهی 150 کتاب درسی)
با مراجعه به تجربیات خود و اعضای خانواده دربارهی شیوههایی که افراد برای کاهش افسردگی و دستیابی به شادی بهکار میبرند، تحقیق کنید و نتیجه را به کلاس گزارش دهید.